Dzieje Mongolii

Dzieje Mongolii

Cena: 28.00 zł
Autor: Baabar

Tytuł oryginalny: History of Mongolia
Tłumaczenie: Stanisław Godziński

Wydanie: Warszawa 2009, wyd. II poprawione
Ilość stron: 546
Rozmiar: 165x235 [mm]
ISBN: 978-83-89899-26-2
Dostępność: W magazynie

Oficjalna historia Mongolii, niezależnie od tego, czy napisana przez uczonych z Mongolskiej Akademii Nauk, czy przez ich radzieckich kolegów z Akademii Nauk ZSRR, pełna jest nieprawdziwych informacji na temat rzeczywistego przebiegu wydarzeń w dziejach tego kraju. Z jednej strony do tradycji tych opracowań należała krytyczna i bardzo niesprawiedliwa ocena działalności Czyngis-chana, twórcy Imperium Mongolskiego. Z drugiej strony niezwykle pozytywnie przedstawiano dokonania mongolskich i radzieckich komunistów, którzy zmierzali do stworzenia w Mongolii, kraju o ustroju feudalnym, szczęśliwego społeczeństwa socjalistycznego, osiągającego ten etap rozwojowy „z pominięciem kapitalizmu”.

Autor Dziejów Mongolii Bat-Erdenijn Batbajar (znany bardziej pod pseudonimem Baabar) obnaża całą „nędzę oficjalnej historiografii”, ukazując ogrom cierpień i wyrzeczeń, poniesionych przez Mongołów w trakcie transformacji z „zacofanego społeczeństwa koczowniczego w nowoczesne społeczeństwo rolniczo-przemysłowe”. Najwyższą cenę – cenę życia – za ten, nieudany zresztą, eksperyment zapłaciła piąta część Mongołów, w tym przede wszystkim duchowni buddyjscy (lamowie) oraz arystokracja i szlachta mongolska. Wśród ofiar stalinowskich czystek, dokonywanych rękami radzieckich instruktorów i ich pojętnych mongolskich uczniów, znaleźli się również prości araci, a także członkowie najwyższych władz rządowych i partyjnych. Grozę i postrach w „republice marionetkowej” – jak Mongolię nazywa Autor – siał Chorloogijn Czojbalsan, uformowana rękami radzieckich komunistów kukiełka i pozbawiony sumienia „Stalin mongolskich stepów”. Relacja o jego dokonaniach stanowi najbardziej fascynującą i budzącą przerażenie część dzieła Baabara.

Warszawa 2009, wyd. II

Przedmowa wydawcy angielskiego 
Słowo wstępne Autora 
Podziękowania 
Słowo od Tłumacza 
Księga Pierwsza: Stepowi wojownicy
Wstęp. Sprawozdanie Giovanniego da Pian del Carpine dla Watykanu 
Rozdział I. Pochodzenie Mongołów 
Rozdział II. Dzieje Azji Środkowej: przygotowanie drogi
dla Czyngis-chana 
Rozdział III. Powstanie Imperium Mongolskiego 
Rozdział IV. Sukcesja Czyngis-chana 
Rozdział V. Następcy Czyngis-chana 
Rozdział VI. Religie w okresie po Czyngis-chanie 
Rozdział VII. Kubilaj-chan i dynastia Jüan 
Rozdział VIII. Od XIV do XVI wieku 
Rozdział IX. Mandżurska dynastia C‘ing 
Rozdział X. Upowszechnienie buddyzmu tybetańskiego 
Rozdział XI. Stosunki Mongolii z Rosją 
Rozdział XII. Chanat Dżungarski 
Rozdział XIII. Upadek Chanatu Dżungarskiego 
Rozdział XIV. Podbój Mongolii 

Księga Druga: Inkarnacje i rewolucjoniści
Wstęp. Kłopotliwa zabawka 
Rozdział I. Ogłoszenie niepodległości Mongolii 
Rozdział II. Powiew zmian w europejskiej polityce XIX wieku 
Rozdział III. Najazd na Chiny 
Rozdział IV. Rosyjskie zamiary wobec Mongolii 
Rozdział V. Walka o północne Chiny 
Rozdział VI. Początek reform w Chinach 
Rozdział VII. Niepokoje wśród Mongołów 
Rozdział VIII. Rok 1911 – powstanie Republiki Chińskiej 
Rozdział IX. Mongołowie korzystają z okazji 
Rozdział X. Odpowiedź Rosji i Chin 
Rozdział XI. Traktat rosyjsko-mongolski z 1912 roku 
Rozdział XII. Chińsko-rosyjska deklaracja w sprawie Mongolii 
Rozdział XIII. Odpowiedź Mongołów na deklarację 
Rozdział XIV. Konferencja trójstronna 
Rozdział XV. Rok 1913 w Mongolii 
Rozdział XVI. Wysoki komisarz chiński w Ich Chüree 
Rozdział XVII. I wojna światowa 
Rozdział XVIII. Chaos w Rosji 
Rozdział XIX. Chiny i Japonia walczą o łupy 
Rozdział XX. Chiński najazd na Mongolię 
Rozdział XXI. Opór 
Rozdział XXII. Mongolska Partia Ludowa 
Rozdział XXIII. Rządy „Szalonego Barona” w Mongolii 
Rozdział XXIV. Mongołowie zabiegają o uznanie ich suwerenności 
Rozdział XXV. Radziecko-mongolskie rozmowy pokojowe w 1921 roku 
Rozdział XXVI. Pierwsza czystka 
Rozdział XXVII. Sowieci utrwalają swą władzę w Mongolii 

Księga Trzecia: Marionetkowa republika
Wstęp. Cienie przeszłości 
Rozdział I. Polityka chińska w latach dwudziestych XX wieku 
Rozdział II. Chińsko-radziecka rywalizacja o Mongolię Zewnętrzną 
Rozdział III. Mongolia staje się republiką radziecką 
Rozdział IV. Przechodzenie Mongolii do komunizmu 
Rozdział V. Radziecka konstytucja dla Mongolii 
Rozdział VI. Komunizm przenika do Chin 
Rozdział VII. Mongolia nadal dąży do niepodległości
Rozdział VIII. Walki o władzę w Chinach
Rozdział IX. Zmiana polityki radzieckiej w Mongolii
Rozdział X. Brutalne rządy stalinowskie w Rosji
Rozdział XI. Histeria komunistyczna ogarnia Mongolię
Rozdział XII. Reformy radzieckie w Mongolii
Rozdział XIII. Walka klasowa
Rozdział XIV. Mongołowie przeciwstawiają się uciskowi
Rozdział XV. „Polityka Nowej Reformy” w Mongolii
Rozdział XVI. Stalinowska zemsta na Buriatach
Rozdział XVII. Polityka japońska w latach trzydziestych XX wieku
Rozdział XVIII. Stałe japońskie zainteresowanie Mongolią
Rozdział XIX. Genden popada w niełaskę
Rozdział XX. Dojście do władzy Czojbalsana
Rozdział XXI. Wielka Czystka
Rozdział XXII. Refleksje nad Wielkim Terrorem
Rozdział XXIII. Nieprzerwane przywództwo Czojbalsana
Rozdział XXIV. Bitwa nad Chalchyn-golem w 1939 roku
Rozdział XXV. II wojna światowa
Rozdział XXVI. Powojenna mapa Azji
Rozdział XXVII. Los mongolskiej niepodległości 
Bibliografia
Indeks osób
Indeks nazw geograficznych i etnicznych

Mapy
Imperium Mongolskie w XIII wieku
Mongolia pod koniec dynastii C‘ing (1760–1911) 

Lamowie i Buriaci na celowniku

Czystka wśród przywódców politycznych była stosunkowo niewielka. Główne
uderzenie terroru skierowane było na lamów. Chociaż Sowieci domagali się wytępienia lamów już przed 1924 rokiem, mongolscy przywódcy popierali tę politykę tylko werbalnie. Ich serca sprzeciwiały się wyeliminowaniu klasy duchownych.
Jednak w latach 1937–38 z pomocą Sowietów poddano represjom 16 631 lamów,z których większość wymordowano [98].. Po przeprowadzeniu czystki Gołubczik, w raporcie do Moskwy z sierpnia 1938 roku, donosił:

Najwyżsi duchowni zostali wyeliminowani. Około 20 lipca z 771 świątyń
i klasztorów, 615 stało się kupą popiołów. Dzisiaj funkcjonuje zaledwie 26.
Z ogólnej liczby 86 tysięcy lamów pozostało tylko 17 338. Ci, których nie
aresztowano, postanowili się zeświecczyć.

Dodał jeszcze:

Kwestia lamów średniej rangi zostanie rozwiązana w następnej fazie
walki przeciwko duchowieństwu. [...] Wierzę, że nadszedł czas, aby formalnie
rozpocząć kampanię przeciwko kontrrewolucyjnym lamom.

Wyraz „lamom” został podkreślony przez Gołubczika [225].
Plany przeciwko lamom średniej rangi stały się rzeczywistością. Lamów aresztowano, przesłuchiwano, skazywano, a następnie rozstrzeliwano niczym na taśmie montażowej. W latach 1936–37 przeprowadzono kolejno trzy akcje przeciwko lamom, którzy byli wtedy masowo mordowani. Jeden śledczy musiał przepytać dziesięciu lamów w ciągu dziesięciu godzin, a następnie przekazać ich sprawy do Komisji Specjalnej. Niektórych śledczych nagradzano nawet za to, że przekraczali zaplanowane normy liczbowe. Bandzragcz, śledczy do spraw religijnych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, kiedy został skierowany do ajmaku chubsugulskiego, wyróżnił się, prowadząc dziennie sześćdziesiąt spraw [142d, 27–29]. Delegat Komisji Bajarmagnaj otrzymał medal Gwiazdy Polarnej za przeprowadzenie kilku setek spraw w ciągu tygodnia [142d, 54]. Niektórzy z lamów, ci, którzy porzucili śluby zakonne, sami stali się szczególnie okrutnymi śledczymi. Chajmczig, który czytał modlitwy w klasztorze, zasłynął jako „rzeźnik lamów”. Jeden z liderów czystki, Luwsanszaraw, także był lamą. Przesłuchiwania lamów były rutynowe. Należało ustalić nazwisko lamy nauczyciela, a następnie „ustawić” go na czele spisku, w który automatycznie byli wmieszani jego uczniowie. Kiedy już „wydobyto” nazwiska uczniów, wielkiego lamę oskarżano o ich zwerbowanie [142d, 27–29]. Następnie na nieszczęsnych zakonnikach wymuszano przyznanie się do udziału w działaniach kontrrewolucyjnych, stawiając w centrum zainteresowania zawsze czujnej rewolucji. Luwsansamdan, który pracował dla Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i uczestniczył w czystce, wyznał w 1962 roku: „Ponieważ aresztowano tak wielu lamów, więzienia nie mogły ich wszystkich pomieścić. Zatem zaczęto się ich pozbywać. [...] Raz lub dwa razy w tygodniu trzeba było lamów masowo rozstrzeliwać. Za każdym razem zabijano ‘zawartość’ dwu lub trzech ciężarówek wypełnionych po brzegi” [142d, 33–35]. Tak działo się w Ułan Batorze, gdzie znajdowało się mniej niż 10 klasztorów i świątyń, w całym kraju było ich około 800. W 1992 roku historyk M. Rinczin wraz z innymi, niedaleko miasta Mörön w ajmaku chubsugulskim, odgrzebali cmentarz, gdzie znaleźli szczątki ponad tysiąca lamów. Okazało się, że nie zostali oni zastrzeleni; zabito ich jakimś ciężkim narzędziem. Niektórzy mieli przetrącone karki, inni byli ofiarami najróżniejszych sadystycznych tortur. W wiecznej zmarzlinie57 ciała zachowały się w stanie nienaruszonym. Poza aresztowaniem i zabijaniem ich w Mongolii dużą liczbę lamów wysłano także do sowieckich gułagów. Niektórzy z nich służyli w batalionach karnych podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej; część przeżyła i po wielu latach wróciła do domu. W 1938 roku jeden z funkcjonariuszy gułagu w Workucie przysłał wiadomość dla instruktora w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Informacja dotyczyła lamów: „Towar, który przysłałeś, jest zbyt stary. Proszę przysłać młodszy i zdrowszy” [113a].

Napisz opinię

Imię i nazwisko:


Opinia: Uwaga: HTML nie jest interpretowany!

Ocena: Zła           Dobra

Wpisz kod w polu poniżej:



Projekt B2B współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
Wartość projektu: 999 600,00 PLN
Udział Unii Europejskiej: 694 762,00 PLN