Druga historia nazizmu w federalnych Niemczech po 1945 roku

Druga historia nazizmu w federalnych Niemczech po 1945 roku

Cena: 26.00 zł
Pozycja dostępna w promocyjnej cenie w wersji elektronicznej [EPUB|MOBI lub PDF]
Autor: Wahl Alfred

Tytuł oryginalny: La seconde histoire du nazisme dans l’Allemagne Fédérale depuis 1945
Tłumaczenie: Bartłomiej Zdaniuk

Wydanie: Warszawa 2009
Ilość stron: 344
Rozmiar: 165x235 [mm]
ISBN: 978-83-61203-24-7
Dostępność: W magazynie

Podczas gdy coraz szersze kręgi niemieckiej elity politycznej zabiegają o głosy tzw. wypędzonych, warto przypomnieć, na jakich podstawach zbudowana została dzisiejsza państwowość niemiecka. Losów powojennych zachodnich Niemiec nie można streścić legendą o cudzie gospodarczym i zbudowaniu modelowej demokracji. W rzeczywistości do powstania i rozbudowy RFN w przeważającym stopniu przyczyniły się dawne kadry nazistowskiego reżimu, które po 1945 r. wróciły na stanowiska. Co ważne, powojenna ciągłość elit do dziś stanowi dla Niemców uciążliwe brzemię i potencjalne źródło nowych sporów i skandali.
Książka ma ambicję - by użyć formuły historyka Petera Reichela - przedstawić „drugą historię narodowego socjalizmu”, czyli historię nazizmu w Niemczech zachodnich po 1945 r. Analizuje przeszkody, na jakie do momentu powstania RFN w 1949 r. napotykała prowadzona i kontrolowana przez zwycięskich aliantów denazyfikacja. Następnie omawia politykę rządu Adenauera, której cechą szczególną była pobłażliwość wobec byłych nazistów i troska o zachowanie ciągłości personelu urzędniczego. Dzięki temu kadry zarządzające gospodarką, kulturą, jak i administracją państwową nie zmieniały się przez wyjątkowo długi czas.
Praca A. Wahla pozwala zrozumieć, jak bardzo obecność przeszłości (Vergangenheitsbewältigung) wpływa nie tylko na życie codzienne najludniejszej i najbogatszej europejskiej demokracji, lecz także na treść niemieckiej kultury politycznej i na kształt świadomości zbiorowej. Książka przedstawia francuski punkt widzenia na najnowszą historię Niemiec i może stanowić istotne uzupełnienie aktualnego stanu wiedzy o dziejach stosunków polsko-niemieckich. Stawia także ogólniejsze pytanie: czy możliwa jest przemiana ustrojowa bez wykorzystania kadr i elit poprzedniego ustroju?, które doskonale wpisuje się w rozważania nad potrzebą i zasięgiem lustracji w Polsce po roku 1989.

Alfred Wahl jest emerytowanym wykładowcą historii współczesnej na uniwersytecie w Metzu. Udziela się również w środowisku francuskiej lewicy. Wydał szereg publikacji poświęconych tematyce niemieckiej: L’Allemagne de 1945 à nos jours (2009), L’Allemagne de 1918 à 1945 (2003), Histoire de la République Fédérale d’Allemagne (2000), Les forces politiques en Allemagne, XIXe–XXe siècle (1999). Jest także autorem książek o historii piłki nożnej.

Warszawa 2009

Wstęp

Rozdział I
Denazyfikacja dokonana przez aliantów (1945–1949)

1. Zaskoczenie i pragmatyzm aliantów (maj – czerwiec 1945 r.)
2. Denazyfikacja w strefie amerykańskiej (lato – jesień 1945 r.)
3. Denazyfikacja w strefie francuskiej
4. Ustawa o uwolnieniu od nazizmu i militaryzmu
(Gesetz zur Befreiung von Nationalsozialismus und Militarismus)
5. Denazyfikacja w strefie brytyjskiej
6. Trzecia faza w strefie francuskiej
7. Pobłażliwość sędziów wobec nazistów
8. Wnioski

Rozdział II
Początki RFN a nazizm

1. Okres Vergangenheitspolitik
2. Uwolnijcie naszych więźniów!
3. Pobłażliwość niemieckiego wymiaru sprawiedliwości
4. Zwrot w działaniu wymiaru sprawiedliwości
5. Perypetie sądowe nazistowskich kadr po roku 1945
6. Nazistowskie incydenty za Adenauera
7. Wiedergutmachung
8. Wnioski

Rozdział III
Ciągłość w kadrach i aparacie państwowym

1. Ciągłość nazizmu w polityce
2. Dawna administracja wciąż na posterunku
3. Odtworzenie Auswärtiges Amt Ribbentropa?
4. Winni krwi sędziowie (Blutrichter) wciąż na stanowisku
5. Bundeswehra: powrót nazizmu?
6. Ludzie uniwersytetu i pracownicy służby zdrowia
7. Zjawisko ciągłości wśród historyków
8. Wnioski

Rozdział IV
Ciągłość nazizmu w niektórych branżach sektora prywatnego

1. Ciągłość nazizmu w gospodarce
2. Zjawisko ciągłości w życiu kulturalnym
3. Prasa, dziennikarze
4. Ciągłość w świecie sportu

Rozdział V
Vergangenheitsbewältigung

1. Co to jest Vergangenheitsbewältigung?
2. Vergangenheitsbewältigung (1945–1963 r.)
3. Kultura pamięci (1963–1990 r.)
4. Vergangenheitsbewältigung po zjednoczeniu (1990 r.)

Wnioski końcowe

Bibliografia ogólna

W ciągu ostatnich dziesięcioleci rzadko zdarzało się, by minął miesiąc a dwa
niemieckie tygodniki – „Der Spiegel” czy „Die Zeit” – a nawet francuski
dziennik „Le Monde” nie pośwęciły artykułu czy okolicznościowej
informacji o nowej bombie po nazistowskiej przeszłości, jaka właśnie
ujawniła się w Niemczech. Za każdym razem artykuł taki na nowo wznieca
dyskusje o „przeszłości, która nie mija”.
Niemiecka przeszłość pozostaje tym samym wciąż obecna w Republice Federalnej początku XXI wieku. Czyż nazizm nie zniknął z niemieckiego krajobrazu 8 maja 1945 r. albo co najmniej na przestrzeni kilku na stępnych lat, by – tak jak każdy okres historyczny w jakimkolwiek kraju – znaleźć schronienie w niepewnej pamięci?
Niemiecki historyk Peter Reichel nie ma wątpliwości. Zwracając się do
tych, którzy chcieliby omawiać historię Niemiec od roku 1945 po chwilę
obecną, zauważa, że słusznym byłoby przyjęcie oryginalnej perspektywy,
która by kładła nacisk na poszukiwanie istniejących śladów okresu nazistowskiego. Sprowadziłoby się to do napisania „drugiej historii narodowego socjalizmu”. Oznacza to, że okres ten był nie tylko czasem od budowy i tworzenia podstaw potężnej gospodarki czy stopniowego powrotu do grona wielkich mocarstw, ale i czasem leczenia ran po trudnej nazistowskiej przeszłości, denazyfikacji, wyroków, odwołań i ciągłości elit, jak i niekończących się dyskusji i pytań o przeszłość, jaka nie mija oraz o sposobie wzięcia za nich odpowiedzialności. Historia ta dotyczy również aliantów, państw sąsiedzkich lub
okupowanych między rokiem 1940 a 1945, zatem nie stanowi ingerencji
w wewnętrzne sprawy Republiki Federalnej Niemiec.
W przypadku Niemiec, postawiona teza ma tak na prawdę dwojaki charakter. Po pierwsze występuje klasyczny, historyczny problem zerwania lub ciągłości, jaki staje się aktualny w przypadku gwałtownej zmiany w historii danego kraju, a który dotyczy ludzi, instytucji, organizacji, jak i zwyczajów. W Niemczech pojawił się on w klasycznej formie nazajutrz po upadku nazistowskiego reżimu: do jakiego stop nia Niemcy są naznaczone dziedzictwem narodowego socjalizmu? Ale oprócz tego, na niemieckim narodzie po roku 1945, na władzach, elicie społecznej, a nawet całym społeczeństwie, w powtarzający się i trwały sposób ciąży dziedzictwo nazistowskich zbrodni, jakie nie pozwala im zapomnieć, a nawet każe pamiętać i znosić napiętnowanie.

Fragment Wstępu

Napisz opinię

Imię i nazwisko:


Opinia: Uwaga: HTML nie jest interpretowany!

Ocena: Zła           Dobra

Wpisz kod w polu poniżej:



Projekt B2B współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
Wartość projektu: 999 600,00 PLN
Udział Unii Europejskiej: 694 762,00 PLN