Turcja. Geografia wschodzącej potęgi

Turcja. Geografia wschodzącej potęgi

Cena: 32.00 zł
Pozycja dostępna w promocyjnej cenie w wersji elektronicznej [EPUB|MOBI lub PDF]
Autor: Bazin Marcel , Tapia Stéphane de

Tytuł oryginalny: La Turquie. Géographie d’une puissance émergente.
Tłumaczenie: Ewa Cylwik, Grażyna Majcher

Wydanie: Warszawa 2014
Ilość stron: 392
Rozmiar: 165x235 [mm]
ISBN: 978-83-8002-098-6
Dostępność: W magazynie

Turcja – potęga demograficzna i gospodarcza, której znaczenie na scenie międzynarodowej stale rośnie – niewątpliwie należy obecnie do „krajów wschodzących”. Położona w miejscu, gdzie stykają się ze sobą trzy ważne obszary: wspólnotowa Europa, Środkowy Wschód i kraje byłego ZSRR, tradycyjnie jest postrzegana jako most między Wschodem i Zachodem. Jednak za tym wyobrażeniem kryje się znacznie bardziej złożona rzeczywistość.
Przede wszystkim tureckie terytorium naznaczone jest trzema fundamentalnymi dychotomiami: naturalną opozycją między regionami nadmorskimi na obrzeżach i półpustynnym interiorem; opozycją w wymiarze rozwoju między uprzemysłowionym zachodem i zapóźnionym wschodem; brakiem równowagi miedzy regionami wiejskimi a miastami, w których żyje obecnie większość ludności i które są silnie zhierarchizowane. Zresztą ciągłość zachodząca między wewnętrzną dynamiką a przepływami ukierunkowanymi na zewnątrz sprawia, że kraj znajduje się w centrum pola sił demograficznych, gospodarczych i geopolitycznych. Turcja jest bowiem jednocześnie krajem emigracji, imigracji i intensywnej migracji wewnętrznej. Tradycyjne formy przemieszczeń ludności, jak koczownicze pasterstwo czy handlowe kursowanie karawan, nakładają się na współczesne migracje zarobkowe prowadząc do powstania złożonych form cyrkulacji migracyjnej.
Książka stanowi jedyną w swoim rodzaju, bogato ilustrowaną syntezę na temat kraju o silnej osobowości, którego zróżnicowanie i bogactwo wewnętrzne wciąż są mało znane.
 
Marcel Bazin jest emerytowanym profesorem geografii i gospodarki przestrzennej na Uniwersytecie Reims Champagne-Ardenne.
Stéphane de Tapia jest profesorem i dyrektorem badań w Krajowym Centrum Badań Naukowych, w Laboratoire Dynamiques Européennes (Strasburg), oraz w Departamencie Badań Tureckich na Uniwersytecie w Strasburgu.

Książkę wydano dzięki dofinansowaniu Wydziału Kultury Ambasady Francji w Polsce w ramach Programu Wsparcia Wydawniczego BOY-ŻELEŃSKI.

Wprowadzenie. Turcja: wschodzący kraj?
Wschodząca potęga o dużym znaczeniu demograficznym i ekonomicznym
Umocnienie roli politycznej
Skontrastowane wyobrażenia
Turcja, kraj mało znany, choć będący obiektem licznych badań

Rozdział I. Geneza terytorium i państwa tureckiego
Turcja przed Turkami: region następujących po sobie cywilizacji i przepływających fal migracyjnych
   Od brązu do żelaza, od Hatytów do Hetytów
   Grecy i anatolijskie księstwa
   Imperium achemenidzkie a świat grecki
   Aleksander i hellenistyczny Wschód
   Stopniowe rozszerzanie się rzymskiej dominacji
   Od Konstantyna po Bizantyjczyków
Ziemia przeobrażona przez nomadow z Azji Środkowej: etnogeneza ludności tureckiej albo trzy etapy turkizacji Anatolii 
   Turcy przed Turcją: środkowoazjatycka kolebka
   Zislamizowani Turcy wkraczają w świat turecko-irański
   Trzy fale napływu ludności tureckiej w ściśle określonej przestrzeni historycznej
Imperium osmańskie: wielkość i upadek państwa leżącego na trzech kontynentach
   Początki
   Ekspansja w Europie i Azji aż po upadek cesarstwa bizantyjskiego (1359-1481)
   Dalsze podboje i szczyt świetności imperium (XVI wiek)
   Stagnacja i schyłek imperium (XVII-XIX wiek): kurczenie się tureckiego terytorium
   Skutki zmian terytorialnych dla ludności
   Próby reform i wysiłki na rzecz modernizacji
   Skostnienie i schyłek
Powstanie Republiki Tureckiej
   Mustafa Kemal i wojna o niepodległość: Od Traktatu z Sčvres do Traktatu Lozańskiego
   Scalone terytorium 
Populacja uznawana za jednorodną
   Autochtoniczna ludność preturecką zasymilowana z grupą dominującą
   Autochtoniczna ludność słabo zasymilowana z grupą dominującą
   Dominująca ludność turecka
   Tureckojęzyczna ludność napływowa oraz innojęzyczni muzułmanie: paradoksalna turkizacja
   Cudzoziemscy legalni i nielegalni migranci w epoce współczesnej 
Kierowana przez państwo modernizacja na wzór zachodni
Republika po Atatürku

Rozdział II. Anatolia Wewnętrzna i pas nadmorski
Charakterystyczne cechy środowiska naturalnego 
   Górzysty kraj
   Część alpejsko-himalajskiego łańcucha o młodych i niestabilnych strukturach naznaczonych silnymi ruchami tektonicznymi
   Zróżnicowanie klimatu ze względu na górskie przeszkody
Dwa typy regionów naturalnych
   Zdefiniowanie regionów naturalnych
   Cztery regiony morskie na obrzeżach
   Anatolia kontynentalna i jej regionalne odmiany
Dwa główne typy rolnictwa
   Środowisko anatolijskie: uprawa zbóż z wykorzystaniem wody deszczowej oraz hodowla
   Środowisko anatolijskie zróżnicowane uprawami specjalistycznymi szczególnie w regionach nadmorskich
   Archaiczna hodowla niezależna od warunków bioklimatycznych: ostatni nomadzi
   Tureckie rolnictwo i jego typowe problemy

Rozdział III. Gradient rozwoju zachód-wschód: wskaźniki społeczno-ekonomiczne i produkcja przemysłowa
Rola państwa w organizowaniu gospodarki i jej konsekwencje przestrzenne: od dziedzictwa osmańskiego do zakwestionowania systemu kemalistowskiego
   Dziedzictwo imperium osmańskiego
   Gospodarcze zasady kemalizmu: gospodarka narodowa (millî iktisat), zastępowanie importu
   Rok 1950 (Adnan Menderes), pierwsza liberalizacja ekonomiczna, zaproszenie kapitałów zagranicznych, „mała Ameryka” 
   Lata 1980-1990, liberalne plany stabilizacji i restrukturyzacji
   Lata 2000-2010, triumf AKP Recepa Tayyipa Erdoğana: pełna liberalizacja na bazie społecznego konserwatyzmu
Wskaźniki społeczno-ekonomiczne
   Rozkład bogactwa
   Udział różnych działów gospodarki w wytwarzaniu wartości dodanej
   Nierówna modernizacja
   Wskaźniki społeczno-kulturalne
Surowce energetyczne i inne oraz ich wykorzystanie
   Kopalnie i kamieniołomy
   Sektor energetyczny
Pracowita Turcja czyli historyczny odwet przedsiębiorców z muzułmańskiego milletu
   Etapy wzrostu gospodarczego
     Asymetria sięgająca korzeniami do schyłkowego okresu imperium osmańskiego
     Impuls do rozprzestrzeniania się przemysłu, jaki w pierwszych latach republiki nadało państwo
   Rozkład geograficzny przemysłu przetwórczego
   Kapitalizm spółek rodzinnych
     Kapitał zagraniczny zasila metropolie
   Czy możliwe jest zrównoważenie przemysłowe regionów? Anatolijskie tygrysy 
   Instrumenty rozwoju gospodarczego (OSB, KSS, strefy wolnocłowe) 
     Strefy przemysłowe (OSB)
     Strefy rzemieślnicze (KSS)
     Strefy wolnocłowe (SB) i strefy specjalne (technoparki i inkubatory przedsiębiorczości) 

Rozdział IV. Transport i turystyka, czyli próby zniwelowania różnic między regionami
Transport i komunikacja: oszałamiające postępy od lat 1980-1990
   Od Anatolii seldżuckiej po postkemalistowską republikę: komunikacja jako czynnik spójności terytorium kraju
   Publiczne i prywatne podmioty sektora transportu i komunikacji: rodzaje transportu
   Transport kolejowy: duże zaległości, które Turcja stara się nadrobić
     Megaprojeler oraz hizli trenler, gigantyczne projekty i szybka kolej 
   Dominacja transportu drogowego: efekt wizji ideologicznej czy działań drogowego lobby?
     Sieć autostrad koncesyjnych
     Poszerzanie dróg krajowych do formatu 2 × 2
   Transport morski: konsekwencje kontynentalnego imperium?
   Transport lotniczy: efekty de reglamentacji
   Transport kombinowany: przeszkody fizyczne i psychologiczne, świadomość istnienia problemu
   Rurociągi i sieci: Półwysep Anatolijski pomostem między kontynentami
     Ropociągi i gazociągi: rola w gospodarce kraju i rola geostrategiczna 
     Nowe technologie informacyjne i komunikacyjne: od telefonu do telekomunikacji oraz radia i telewizji satelitarnych
Boom turystyczny: koncentracja, dywersyfikacja i rozprzestrzenianie
   Turystyka zagraniczna: niepohamowany postęp
     Główne ośrodki turystyki międzynarodowej
     Przyspieszony rozwój infrastruktury turystycznej
     Podmioty krajowe i zagraniczne
    Turystyka krajowa jako przejaw wzrostu poziomu życia i troski o dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze
   Dywersyfikacja form turystyki czyli turystyka alternatywna
     Odświeżone tradycyjne formy turystyki: turystyka uzdrowiskowa i yayla
     Uprawianie sportu i odkrywanie przyrody
     Waloryzacja cywilizacji
     Międzynarodowe otwarcie

Rozdział V. Od rewolucji urbanistycznej do hipotetycznej regionalizacji
Od Turcji wiosek do Turcji miast
   Sytuacja wyjściowa: Turcja wiosek
   Początek ucieczki ludności ze wsi i szybkiego rozwoju miast
   Turcja miast
Silnie zhierarchizowana sieć miast jako odzwierciedlenie różnic regionalnych i czynnik je łagodzący
   Rozmaite kryteria hierarchizacji centralnych ośrodków
   Różne poziomy hierarchii miast
Podział ról między dwiema stolicami
   Stambuł miastem światowym?
     Etapy rozwoju Stambułu: od założenia miasta do schyłku Osmanów
     Pierwsze lata republiki i początek dynamicznego rozrostu miasta
     Przekształcenia Stambułu w ostatnich dziesięcioleciach: metropolizacja i wybieganie na spotkanie przyszłości
     Problemy zarządzania metropolią
   Ankara, stolica, która broni swojej pozycji
     Narodziny stolicy zaplanowanej zgodnie z racjonalistycznym wzorem 
     Rozwój megapolii
Rozwój innych miast
    Cztery metropolie regionalne: Izmir, Bursa, Adana i Gaziantep
     Izmir i Region Egejski
     Bursa: od starożytnych term do osmańskiej stolicy i od jedwabiu do samochodów
     Adana, kontynentalne miasto bawełny
     Gaziantep, prężnie rozwijająca się brama do południowo-wschodniej części kraju 
   Wzrost znaczenia ośrodków regionalnych
   Poziom podstawowy, czyli pozostałe stolice prowincji
   Mnożenie się małych miast
Niejednoznaczne wysiłki na rzecz regionalizacji
   Gospodarka przestrzenna sprawą państwa: rola Państwowej Organizacji Planowania (DPT)
     Określanie planów pięcioletnich
     Klasyfikacja ilów i powiatów podług poziomu rozwoju
   GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi; Great Anatolian Project), czyli Projekt Anatolii Południowo-Wschodniej, przedsięwzięcie kolosalne i kontrowersyjne
   Pierwsze plany rozwoju regionalnego
     Programy rozwoju regionalnego 
   Podziały terytorialne NUTS 1 i 2 oraz tworzenie Agencji Rozwoju

Rozdział VI. Nowe horyzonty
Turcja, Europa i świat
   Turcja europejska czy azjatycka? Pytanie wciąż powracające, a nowe
Zawiedzione ambicje europejskie
Turcja członkiem G20: piętnasta potęga gospodarcza świata?
Nowa „turecka przestrzeń” wykreślona przez mobilność ludności
   Eurazjatycka Turcja i migracja do Europy: dwie nierozerwalnie związane ze sobą kwestie
   Obszary tureckiej emigracji w XXI wieku: całkowicie ignorowana ewolucja
     Środkowowschodnie kraje w odbudowie: Afganistan i Irak, w tym iracki(e) Kurdystan(y)
     Bałkany i Europa Wschodnia: Rumunia, Bułgaria, Polska, Czechy
     Były Związek Radziecki: Rosja i Ukraina, Azja Środkowa i Kaukaz
     Ameryka Północna i anglojęzyczna Oceania
     Inne kraje: zdaniem Ministerstwa Stosunków Zagranicznych Turcy są wszędzie
   Biali Turcy (beyaz Türkler) kontra czarni Turcy (siyah Türkler)
   Nowe perspektywy dla imigracji i emigracji
Nowe horyzonty
   Złożone relacje z sąsiadami z Bliskiego Wschodu
   Kraje postsowieckie: marzenia o panturkizmie, eurazjatyckie pokusy, działalność na polu gospodarki 
     Świat przedsiębiorstw: podejścia do Azji Środkowej
     Sektor budownictwa i inwestycji publicznych
     Transport
   Turecki islam nową formą soft power?

Zakończenie

Bibliografia
Słowniczek
Spis akronimów
Indeks osób
Indeks nazw geograficznych
Indeks rzeczowy
Spis ramek
Spis rysunków
Spis zdjęć
Spis tabel

 

 

 

Napisz opinię

Imię i nazwisko:


Opinia: Uwaga: HTML nie jest interpretowany!

Ocena: Zła           Dobra

Wpisz kod w polu poniżej:



Projekt B2B współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
Wartość projektu: 999 600,00 PLN
Udział Unii Europejskiej: 694 762,00 PLN