Dobre rządy

Dobre rządy

Cena: 25.00 zł
Autor: Rosanvallon Pierre

Tytuł oryginalny: Le bon gouvernement
Tłumaczenie: Grażyna Majcher

Wydanie: Warszawa 2018
Ilość stron: 288
Rozmiar: 165x235 [mm]
ISBN: 978-83-8002-723-7
Dostępność: W magazynie

Pod koniec XX wieku, kiedy padały reżimy komunistyczne, a dyktatury słabły i zanikały, wydawało się, że na całym świecie demokracja święci triumfy. Lecz obecnie, na początku XXI wieku, widzimy, że w różnych rejonach planety wyłaniają się wcześniej niespotykane formy polityczne, w których praktyce wyborów powszechnych towarzyszą tendencje autorytarne i przeciwne pluralizmowi: współistnieją najbardziej fundamentalna zasada demokracji i to, co niesie groźbę zniszczenia demokracji. To wielki problem naszej epoki. Demokracje nieliberalne, populistyczne rządy, zmartwychwstały cezaryzm – nauki polityczne wciąż po omacku szukają nazwy dla trafnego określenia tego rozproszonego po całym świecie zjawiska. Mgliście przeczuwamy, że zachodzi potrzeba dookreślenia samego demokratycznego ideału, że trzeba nadać taką formę demokracji, żeby nie mogła obrócić się przeciwko sobie samej.
Niniejsza książka jest moim udziałem w tym przedsięwzięciu. Proponuje lepsze zrozumienie zjawisk, które wzbudzają intelektualne zmieszanie, bo jawią się jako zbiór sprzeczności nie do pogodzenia. Przede wszystkim chodzi o poszerzenie naszego pojmowania demokracji. Pierwotnie była ona rozumiana jako zaprowadzenie ustroju przedstawicielskiego, w którym parlament odzwierciedla interesy i aspiracje społeczeństwa, a środkami prowadzącymi do tego celu były wybory powszechne i pluralistyczna oferta polityczna. W tej perspektywie postęp demokracji polegał na zapewnianiu większej, lepszej reprezentatywności przedstawicieli społeczeństwa. Zgodnie z tym sposobem myślenia, w klasycznej teorii politycznej fundamentem żywotności demokracji była relacja przedstawiciele−reprezentowani. Relacja ta nadal jest ważna, ale teza o jej kluczowym znaczeniu była formułowana w sytuacji, gdy dominującą rolę w systemie odgrywały prawo i stanowiąca je władza legislacyjna. A to się zmieniło. W związku z trybem podejmowania decyzji, we współczesnym świecie wzrosło znaczenie władzy wykonawczej i rządzący stali się ważniejsi niż przedstawiciele ludu. Tak więc demokracja nie może już ograniczać się do legitymizacji poprzez wybory; taka legitymizacja nie daje nieobwarowanego żadnymi warunkami zezwolenia na rządzenie. Centralne znaczenie ma obecnie sposób sprawowania władzy. Nasze systemy polityczne są określane jako demokratyczne, bo są uświęcane poprzez wybory, ale obywatele czują, że są rządzeni demokratycznie tylko wtedy, kiedy rządzący w swoim działaniu spełniają jasno określone wymogi przejrzystości, odpowiedzialności, rozliczania się, odzwierciedlania zróżnicowania społecznego czy wsłuchiwania się w głos obywateli.
Z Przedmowy do polskiego wydania
 

SPIS TREŚCI
Przedmowa do wydania polskiego 
Wstęp
Od jednej formy demokracji do innej  
Dryfowanie demokracji ku formie prezydenckiej  
Podstawowa przesłanka – supremacja władzy wykonawczej  
Model parlamentarno-przedstawicielski  
Stosunek rządzący–rządzeni
Schyłek i redefinicja partii politycznych 
W stronę nowych organizacji demokratycznych  
Inny uniwersalizm demokracji
Cztery rodzaje demokracji

I. WŁADZA WYKONAWCZA: HISTORIA USIANA PROBLEMAMI
1. Sakralizacja prawa i degradacja władzy wykonawcza
Idea rządów prawa
Utopia polityczna
Rewolucyjna degradacja wymiaru sprawiedliwości 
Degradacja władzy wykonawczej  
2. Kult bezosobowości władzy i jego metamorfozy
Idea bezgłowej władzy
Władza kolegialna, niepochodząca z wyborów
Bonaparte: ponowna personalizacja władzy i nowe rządy woli jednostki
Nowy wiek bezosobowości władzy 
Francuski wyjątek czy demokratyczna nowoczesność? 
3. Wiek rehabilitacji władzy wykonawczej 
Nastanie tłumów i umocnienie władzy wykonawczej 
Szok pierwszej wojny światowej i kult przywódców
Rozszerzenie pola działalności publicznej i schyłek prawa 
4. Dwie pokusy
Ideał technokratyczny
Stan wyjątkowy
Ciągłości i zerwania

II. DRYFOWANIE KU PREZYDENCKIEJ FORMIE DEMOKRACJI
1. Pionierskie eksperymenty – rok 1848 we Francji i Republika Weimarska
Rok 1848 we Francji, czyli triumf bezmyślności 
Konstytucja weimarska
Max Weber i demokracja plebiscytowa 
Laboratorium katastrofy
2. Od wyjątkowości de Gaulle’a do prezydenckiej normy
Powojenne rozterki
Amerykański wyjątek
Gaullistowski przełom
Upowszechnianie się wyborów prezydenckich 
Personalizacja władzy a system prezydencki 
3. Forma nieunikniona i problematyczna 
Demokratyczne mechanizmy dryfowania ku prezydenckiej formie demokracji
Ograniczenia legitymizacji przez elekcję 
Prezydencki dryf demokracji i skłonności nieliberalne 
O „niemożliwym odwrocie”
4. Kontrolowanie nieliberalizmu
Prawna regulacja wyborów
Przywrócenie znaczenia parlamentów w demokracji? 
Nowe formy bezosobowości władzy

III. DEMOKRACJA UWŁASZCZENIA
1. Relacja rządzący–rządzeni
Racja panów 
Wiek uwodzenia i manipulacji
Refleksja o relacji rządzeni–rządzący 
Dwa rodzaje samorządności, samostanowienie praw 
Nieusuwalna zewnętrzność władzy wobec społeczeństwa 
Dominacja i asymetria
Demokracja jako cecha sprawowania władzy 
2. Czytelność
Kontrola parlamentu nad rządem 
Przedstawiciele pod baczną obserwacją ludu 
Bentham i oczy demokracji
Wielka widoczność i znikoma czytelność 
Demony nieprzejrzystości
Prawo do wiedzy i zrozumiałości 
Społeczna awersja do transparentności 
3. Odpowiedzialność
Angielski wynalazek
Upowszechnienie i awarie zasady odpowiedzialności politycznej 
Nowa definicja odpowiedzialności politycznej 
Odpowiedzialność jako rozliczenie przeszłości 
Odpowiedzialność za przyszłość 
4. Reaktywność
Słuchać i rządzić – lekcja regresywnej historii 
Polaryzacja i zubożenie form obywatelskiej ekspresji 
Atrofia demokracji
Demokracja interaktywna 
 
IV. DEMOKRACJA ZAUFANIA
1. Ludzie dobrych rządów 
Cnotliwy książę
Nieskazitelny wybraniec ludu 
Uosobienie ludu
Polityk z powołania
Mąż zaufania
2. Mowa prawdy  
Kilka faktów historycznych 
Utopie i zdrady 
Mechanizmy mowy prawdy  
Bitwy o mowę prawdy  
3. Prawość 
Trzy transparentności
Próba wyklarowania pojęcia transparentności 
Instytucje na rzecz prawości
Systemy karania

ZAKOŃCZENIE
Druga rewolucja demokratyczna
Instytucje i podmioty demokracji sprawowania władzy 
Demokracja funkcjonalna i demokracja konkurencyjna 
Ponowne wypracowanie pozytywnego stosunku do przyszłości 

INDEKS OSÓB
INDEKS WYBRANYCH INSTYTUCJI I ORGANIZACJI  

Napisz opinię

Imię i nazwisko:


Opinia: Uwaga: HTML nie jest interpretowany!

Ocena: Zła           Dobra

Wpisz kod w polu poniżej:



Projekt B2B współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.